zondag 11 oktober 2020

LUX 9325 H0m Radreinigungsanlage

Radreinigungsanlage..... Hoe vertaal ik dat, wielen-reinigingsinstallatie, wielen-poetsrail? Ik noem het maar poetsrail en het spoor met de poetsrail wordt bij mij het poetsspoor.

Ik was het van de baan nemen en "op de rug leggen" van kwetsbare locomotieven zat. Ik zag en las goede reviews van de LUX Radreinigungsanlage. Ondanks de hoge prijs heb ik de stap genomen en de variant H0m "Tischgerät" 9325 aangeschaft.


LUX 9325 H0m Radreinigungsanlage. (Tischgerät)

Het bleek een heel bijzonder apparaat! Een Faulhaber motor laat via excentrieken twee kunststofdelen met daarop geklemde staafjes snel heen en weer bewegen. Die staafjes hebben een omhulsel dat op een veter lijkt. Dat omhulsel werkt als poetslap. Maar die staafjes met omhulsel geven ook de baanspanning door. Hoe dat werkt weet ik niet, maar het werkt. De locdecoder reageert normaal en er kan ook langzaam gereden worden. Door een keer langzaam op en neer te rijden zijn de wielen van de loc weer schoon.


De staafjes lijken wel veters!


Gemakkelijk aansluiten van motor en spoorbaan.

De staafjes kunnen uitgewisseld worden en zijn in een setje van vier stuks los verkrijgbaar. De motor werkt op een trafo 0-12 V gelijkspanning. Ik gebruik (voorlopig) een vaste 9 V voeding. Ik heb de tafelvariant iets ingekort. De gehele constructie is bij mij onder de baan op twee blokken geklemd zodat het makkelijk uitgenomen kan worden.
 

De eerste trein maakt gebruik van het poetsspoor.


Desgewenst kan een complete trein over de poetsrail rijden. Ik laat handbediend een trein vanuit het onderste schaduwstation naar het poetsspoor rijden, de wielen schoonpoetsen en weer achteruit terug rijden naar hetzelfde schaduwstation.

Om een goede indruk te krijgen van de werking van het apparaat is een filmpje op YouTube gezet:


De wielen van de 610 worden gepoetst.

Het is nu afwachten hoe goed het apparaat zal blijven werken. De eerste testen zijn bemoedigend. Ik zal het hier laten weten.


Met groet, Jan 



donderdag 1 oktober 2020

Geluidsmodules van Velleman

Op mijn modelbaan probeer ik de sfeer van het station Filisur in 1990 weer te geven. Dat gaat nog beter als ook passende geluiden hoorbaar zijn.

Boven het rustige dorp Filisur.
(opnamestandpunt kerkgeluid)

Geluid bij de modelbaan moet geen herrie worden. De rust in Filisur, in 2020 nog steeds aanwezig, kenmerkt zich ook door stilte. Geen verkeerslawaai of stadsgeluiden. Slechts zachte achtergrondgeluiden. Door die stilte zijn wel enkele incidentele geluiden goed hoorbaar:

- de stationsklokken
- de kerkklok
- een treinfluit en andere incidentele geluiden, zoals een rijdende landbouwtrekker
- de stationsomroep als het echt helemaal stil is

Naast een zacht achtergrondgeluid mogen bij mij stationsklokken, de kerkklok en een treinfluit niet ontbreken. De stationsomroep wil ik ook nog hebben.

Locomotieven ga ik niet uitrusten met geluid. Daarop is één uitzondering: De stoomlocomotief. 

Ik had al een geluidsmodule voor de stationsklokken aangesloten, zie de pagina  Stationsglocken-filisur-op-avt-mp3 De daarbij gebruikte module van AVT is al enige tijd niet meer leverbaar. Ik heb gezocht naar andere Mp3 spelers en kwam uit bij het Belgische Velleman, in Nederland o.a. te koop bij MaxTotaal of Conrad.

Versterker MK190 (2 x 5W) en MP3 speler VM202N van Velleman.

Het Velleman MP3 spelertje speelt één of meerdere tracks achter elkaar af. Het nadeel is dat het spelertje in een lus door blijft spelen. Voor een enkel geluid moet het ook weer (en op het juiste moment) uitgezet worden. De module kan niet direct op geluidboxen aangesloten worden. Er moet ook nog een versterker(tje) aangesloten worden. Velleman levert daarvoor een goedkope versterker die je zelf in elkaar moet zetten. 



Het bouwpakket voor de versterker, een Voeding en twee mini E-audio geluidsboxen.

De versterker is makkelijk in elkaar te zetten (level 1!).
De print heeft voldoende ruimte en de handleiding is duidelijk.

De MP3 speler leest de geluidtrack af van een SD kaart of een USB stick. Het volume wordt geregeld met een voldoende grote draaiknop op de versterker.
Het in een lus doorspelen is ideaal voor achtergrondgeluid. De overgang naar het begin van de track is daarbij wel hoorbaar. Het is daarom beter om een lang achtergrondgeluid te gebruiken. Het gebruik van  de externe opslag op SD kaart of USB stick is daarbij erg handig.

Ik heb in Filisur verschillende achtergrondgeluiden opgenomen. Maar deze waren niet bruikbaar. Vooral stromend water geeft een constante ruis dat niet goed overkomt. Ook langdurend krekelgeluid gaat irriteren. Ik ben op zoek gegaan en vond op YouTube bruikbare geluiden. Deze film geeft een mooi achtergrondgeluid met vogelzang, krekels en koebellen, mits heel zacht afgespeeld:

Achtergrondgeluid

Om geluid in MP3 formaat uit een YouTube film te halen gebruik ik Any-audio-converter.
Het geluid bewerk ik met het programma Audacity
Een mooie handleiding hiervoor is te vinden op: Audacity-handleiding

Het achtergrondgeluid wordt in stereo afgespeeld en komt uit twee E-Audio boxen welke zijn gemonteerd achter het achtergrondscherm. Er is ruimte tussen plafond en scherm. Het werkt heel goed!



Eén van de twee luidsprekers achter het achtergrondscherm en tegen het schuine plafond.

Dan de kerkklok. De kerkklok van Filisur slaat elk uur. Die "Stundenschlag" wordt telkens 1x herhaald. Ik laat die herhaling maar weg.
Het uurwerk heeft geen "Viertelstundenschlag". Wel worden aan het eind van de middag, voor 18:00 uur, tien minuten lang de klokken geluid. Dat heb ik ook opgenomen, maar ga ik niet telkens laten afspelen.

Het treinprogramma "Koploper" kan relais omzetten op vaste tijden (in minuten). Het aanzetten van de klok laat ik om 00 minuten doen, het uitzetten om 01 minuten. Daarbij moet de geluidtrack langer zijn dan die ene minuut, naders begint de MP3 speler weer opnieuw. Ik verleng de geluidtracks tot minimaal 1,5 minuut door deze met stilte aan te vullen.

Het treinprogramma bestaat uit twee uur, een ochtenduur en een middaguur. In het ochtenddeel slaat de klok 10 uur, in het middagdeel 6 uur. De keuze wordt door Koploper bepaald door de variabele "ochtend" (waar of niet waar). Beide tracks zijn opgenomen en op aparte schijven gezet. Voor elk van de twee geluiden is een afzonderlijke MP3 speler op dezelfde versterker aangesloten. 



Meerdere MP3 spelers (Klok 6 en Klok 10) op één versterker (Kerkklok).
De schakelmodule (rechts op de foto) schakelt de voedingen van de MP3 spelers.
Een rode led geeft aan welke MP3 speler speelt.

De opgenomen en bewerkte kerkklok geluiden zijn op OneDrive gezet:

Klokken luiden (8 min)

Stundenslag 10:00 uur

Stundenslag 18:00 uur

Voor de treinfluit komt ook nog een afzonderlijke MP3 speler met versterker.

Voor de stationsomroep ga ik waarschijnlijk voor de Velleman MP3 speler VM8095 waarop 7 afzonderlijke tracks opgeroepen kunnen worden. Deze "juxebox" is met de PC te programmeren.


Later meer,

Jan

 

donderdag 3 september 2020

Bezoek aan Filisur en de RhB in 2020

Door de Covid-19 epidemie was onze vakantie naar Wales geannuleerd. Ook reizen naar andere landen was voor lange tijd niet mogelijk. Toen dit weer werd toegestaan vroegen we ons af wat we nog zouden gaan doen. "Nog een keer naar Filisur? En dan ook de racefiets mee?" We vonden een beschikbaar Ferienhaus boven het station van Filisur en op 15 augustus vertrokken we naar Graubünden.

Filisur met RhB station aan de voet van de Muchetta.


De moderne RhB

Aan het station van Filisur was sinds ons vorige bezoek in 2016 weinig veranderd, maar de vervanging van het oude materieel door nieuwe treinen was nu overduidelijk zichtbaar. Ook het onderhoud aan sporen, viaducten, tunnels en stations bepaalde zowel overdag als 's nachts(!) de sfeer. De RhB is op weg naar een modern spoorwegbedrijf, niet meer vergelijkbaar met mijn voorbeeld uit de jaren negentig.

Capricorn 3113 tijdens instructieritten op 27 augustus in het oude station van Wiesen.

Sinds korte tijd rijden op de relatie Landquart-Davos-Filisur de eerste nieuwe treinstellen van het type Capricorn. Wij hebben hier nu mee gereisd. De "Steenbokken" zien er modern uit en hebben dezelfde inrichting als de eerder door Stadler aan de RhB geleverde Alvra treinen op de Albulalijn.

De Capricorn past in de huidige tijd. Hoe jammer we het vinden, de oude RhB verdwijnt!

De Alvra's (Alvra is Reto-Romaans voor Albula) zijn met de vanaf 2016 uitgeleverde 1e klasse stuurstandrijtuigen compleet. Maar door werkplaatsbezoek in verband met mankementen aan de treinen blijkt het nog niet mogelijk om alle diensten door een Alvra te laten rijden. Als reserve doet een rommelig aandoende trein dienst. Deze bestaat uit een Allegra-treinstel met oudere rijtuigen en een nieuw 2e klas stuurstandrijtuig (zie foto onderaan dit bericht).

Een Alvra met 1e klasse stuurstandrijtuig passeert op 24 augustus het station van Stugl/Stuls.

Na uitlevering van alle Capricorns (de bestelling is inmiddels van 36 op 56 stuks verhoogd) zal al het oude materieel naar de sloper verdwijnen. Of er nog een Ge 4/4 II nodig blijft valt te bezien. Indien de in ruime mate beschikbare treinstellen van het type Allegra als reserve voor de Ge 4/4 III worden bestemd kunnen alle Ge 4/4 II's aan de kant. In augustus 2020 reden de Ge 4/4 II's alle trek-duw-treinen op de relaties Pontresina-Scuol en St. Moritz-Landquart. Ook de Glacier Express werd door een Ge 4/4 II getrokken. Andere getrokken reizigerstreinen waren alleen nog maar in het Rheintal te vinden. De oude Ge 6/6 II's worden nog steeds volop ingezet voor de goederentreinen op de Albulalijn.

De (naar mijn smaak) mooie blauwe Ge 4/4 II 619 in de pendeldienst St.Moritz-Landquart.

De leukste trein is zondermeer de historische trein tussen Davos en Filisur. De RhB zet deze gedurende de zomer in de normale stoptreindienst in. Ze gebruiken hiervoor historische rijtuigen en een Ge 6/6 I als loc. De moderne RhB onderhoudt deze historische rijtuigen nu zelf. Waar vind je dat nog?


De meest gefotografeerde trein op de meest benutte fotostek: Wiesener Viadukt.


Dezelfde trein nabij Filisur, Kijk goed in de open rijtuigen: alle passagiers met mondkapje!

Nachtwerk

Dan al het onderhoud. Overal wordt gewerkt! Op de Albulalijn aan stations (Preda en Bever) en aan tunnels en viaducten. Complete spoorlijnen worden opnieuw aangelegd zoals in dit voorjaar de lijn Cinuos-chel - Zernez. Alles wordt vernieuwd, inclusief bovenleiding! Het zal heel wat Rappen kosten...

Tijdens onze weken in Filisur werd er in de nacht gewerkt aan spoorvernieuwing bij Davos Frauenkirch. Elke avond omstreeks negen uur kwam uit Landquart een railbouwtrein, getrokken door twee diesels, de D1 en de D2. In Filisur werd omgelopen. 's Nachts kwamen de brullende diesels nogmaals langs. Weer met omlopen in Filisur, omstreeks 03:00 uur!



D1 en D2 met Railbouwtrein voor Davos Frauenkirch.
Omlopen in Filisur tot voor ons huisje, ook midden in de nacht!

Ook vond elke nacht klein onderhoud plaats. Ook voor ons vakantiehuis in de nacht van 17 op 18 augustus. Even dacht ik dat onze nachtrust in de vakantie telkens verstoord zou worden. Het bleef gelukkig bij deze ene keer wisselhartstuk slijpen door Sersa. Het was wel een mooi schouwspel!


Het uitzicht vanuit ons huisje in de nacht van 24 op 25 augustus om 00:00 uur.

Het emplacement van Filisur werd gebruikt als opstelplaats voor kleine werktreinen. Naast de gele RhB Tm 89 met Sersa trein waren ook de oranje Tm 2/2 114, de gele Tm 2/2 97 en de Xmf 9921 elke dag (en nacht) aktief.



En dan verschijnt er 's avonds een brandweerwagen..... op de rails! De RhB heeft in 2016 6 rail-weg voertuigen aangeschaft. Dit om snel hulp te kunnen verlenen bij calamiteiten op of langs de baan. Het voertuig in Filisur wordt door de plaatselijke brandweer ingezet. De brandweer reed elke week op een avond de baan op richting Bergün, oefende wat bij en in een tunnel en reed weer terug. Voor het op de rails zetten van deze voertuigen zijn tussen de rails speciale platen aangebracht op de stations.


Wat zie ik nu dan toch: Pompiers-Pompieri-Feuerwehr!


De plekken waar de voertuigen op de rails worden gezet zijn met gele opschriften gemarkeerd.
In Filisur op twee sporen: voor de richting Davos en voor Tiefencastel resp.Bergün.


Tot slot



Het station Filisur op 28 augustus omstreeks 11:00 uur.

De Ge 6/6 415 loopt om, op spoor 1 staat de Alvra-vervang naar Chur gereed.
Op het voorplein ook de 2-uurs busdienst naar Tiefencastel en.......
....het oerstomme (sorry) toeristentreintje langs de bezienswaardigheden van  Filisur


O ja, en dan nog die genoemde racefiets. Ik wilde op m'n (bijna) 65ste nog één keer proberen om in de Alpen te fietsen. Ik had in 1995 mijn racefiets een keer bij me, maar voor een klim op de Stelvio was toen geen gelegenheid. En dat is nu wel gelukt! Na een test op de Albulapas werd op 20 augustus met de auto naar Sta. Maria gereden om vanaf daar te klimmen via de Umbrailpas naar de de 2760 m hoge Stelviopas in Italië.
Het klimmen ging mij na een half jaar intensief trainen gemakkelijk af, maar het afdalen........ 


Bijna boven op de Stelvio, na 25 jaar alsnog gedaan!
(afbeelding: FotoStelvio)

Met groet en tot later, Jan

donderdag 23 juli 2020

Even weer 6 jaar oud .....

Na bijna 60 jaar modelbanen bouwen gebruik ik alle opgedane ervaringen bij de bouw van de huidige modelbaan naar het voorbeeld van de Rhätische Bahn.


Filisur uit 1990 in aanbouw op mijn modelbaan.


Maar hoe was het in 1961? Na een metalen opwindtrein kreeg ik op mijn 6e verjaardag een echte "elektrische trein". Ik heb deze Märklin trein nu in mijn boekenkast staan.


Mijn verjaardagscadeau in 1961.


Dat beeld vond ik zo leuk dat ik in deze kast nog een plank met "1961" wilde vullen. Ik zocht naar mijn eerste stationsgebouw, het toen op veel modelbanen aanwezige "Lindental" van Faller (B-99).
Gebouwd is dit station overal te koop, maar vaak in een niet al te fraaie staat. Een originele bouwdoos kopen en dan nog een keer zelf bouwen, dat sprak mij aan!
Ze waren op eBay te koop, maar soms voor meer dan € 100! Daar reageerde ik niet op. Tot dat er op Markplaats eentje verscheen. Ik bood €15 en ik kon hem ophalen in Oldenzaal.



Een originele bouwdoos uit 1961.
De nummeraanduiding B-99 stond toen in het rood op de doos.
Op de doos stond ook de prijs uit 1961 gedrukt: 9 75.


Tijdens enkele regendagen in juni werd het "model" in elkaar gezet. En dat viel tegen. Door het dikke, soms niet helemaal passende plastic was het lastig om een perfecte afwerking te krijgen. Ik wilde niet corrigeren maar het model geheel origineel houden.


Lekker ouderwets plakken.
De handleiding ook in het Nederlands!


In de doos ontbraken enkele bankjes. Die had de eigenaar vast en zeker al gebruikt op zijn perronnetjes. Niet getreurd, Faller levert na 60 jaar nog steeds het zelfde bankje!


Faller levert al 60 jaar dezelfde bankjes.



Klaar voor plaatsing in de kast.


Om het beeld van mijn eerste modelspoorbaan uit 1961 compleet te maken zocht ik nog het Faller model van de watertoren, B-144. Die werd, ook compleet met originele doos, op eBay gevonden en wisselde voor €10 van eigenaar.


Wie weet waarom er een zwart nummer (8144) op de doos staat?
Ook op de doos van de B-99 staat (8099).


Op beide dozen staat het modelnummer ook in het zwart tussen twee haakjes, zonder B, maar met een extra 8 voor het nummer. Ik weet niet waarom. Wie weet dat wel?

Dit doosje van de B-144 is in de jaren 60 wat langer in de winkel blijven liggen, de prijs is verhoogd van 3,25 naar 3,60! De op de doos gedrukte prijs is met een geel (Faller?) stickertje gewijzigd.




Daarmee is het vakje "Faller" in mijn Boekenkast ook vol.



Uit catalogussen van 1965/66 (in het Nederlands):
Märklin 3003 voor 37,50 en Faller B-99 voor 9,75!



De beide catalogussen 1965/66.

Als je ouder wordt kijk je vaker terug, dat is dus werkelijk zo. Ik doe dat met veel plezier, maar ik blijf ook vooruitkijken. Als de Coronacrisis het toelaat eerst nog inspiratie opdoen in Filisur. Daarna weer heerlijk aan het werk met de huidige modelbaan!

Tot dan,

Jan

vrijdag 10 juli 2020

Na 30 jaar wachten.....toch heel blij!

In augustus 1990 maakte ik deze foto van de GmP 4538 in Filisur:


GmP 4538 met Plattformwagen B 2247 te Filisur.


De loc Ge 6/6  I was in model verkrijgbaar, evenals de goederenwagens. Maar sinds die tijd wilde ik, en nog vele anderen, ook de Plattformwagen als model. Helaas bracht Bemo dit veel gevraagde rijtuig gedurende lange tijd niet uit. Maar in 2019 werd het aangekondigd en in deze week uitgeleverd. Zo uit de doos op de baan gezet:


Rijtuig B 2247 in de GmP 4538 op de modelbaan.


De rijtuigen B 2245 en B 2246 in de stoomtrein.


De drie rijtuigen B 2245, B 2246 en B 2247 zijn voormalige 3e klasse rijtuigen uit 1928 van de Cur-Arosa-Bahn en bij de RhB in 1985 ingericht als Nostalgie-Plattformwagen voor dienst in de museumtreinen.
Ook nu rijden ze nog, ook in de dagelijkse historische treinen tussen Filisur en Davos.

Bemo levert nu ook gelijk alle drie de rijtuigen, met inachtneming van de onderlinge verschillen,  zodat de de stoomtrein van 30 jaar geleden nu ook uitgebeeld kan worden.


RhB stoomtrein bij Bergün in de jaren negentig.


En nu in dezelfde samenstelling ook op de modelbaan!


Op de kopeinden van het model komen nog enkele onderdelen. Voor het eerst bij Bemo zijn diverse andere onderdelen al gemonteerd, zoals stangen bij de instap.

Ook na 30 jaar ben ik er heel blij mee!




Vandaag, na twee weken zwoegen op Duitse teksten ook gereed:

De Duitse versie van mijn website:



Het Duits zal nog niet overal kloppen, maar onze buren kunnen meelezen!



Nog enkele foto's van de B 2247:



met gemonteerde onderdelen


macro opname balkon



macro opname draaistel


macro opname spanwerk

Met groet, Jan

zaterdag 23 mei 2020

Allerhande



Juist nu verlangend naar Filisur….

Al weer twee maanden moeten we ons voor een groot deel thuis vermaken. Er zijn dan ook allerhande zaken op de modelbaan opgepakt. Daarover heeft u in dit Blog kunnen lezen. Door het aanhoudende mooie weer nadert het moment dat ik zeg: Nou is er genoeg tijd aan de modelbaan besteed. Op de modelbaankamer wordt het te warm en onze bewegingen buiten kunnen weer iets verruimd worden. Tijd om nog een paar zaken te laten zien voordat ik echt een zomerpauze inlas.

Na zelfs drie maanden wachten is het gerepareerde Ausfahrsignal door MicroScale uit Zwitserland weer terug gezonden. Het herstel van de door mij veroorzaakte schade heeft € 51,80 gekost. Altijd nog minder dan de helft voor een nieuwe seinpaal. Eind goed, al goed.


Das Ausfahrsignal ist wieder da!

Door enkele op Marktplaats aangeboden oude locomotieven van het type Ge 4/4 II kreeg ik nog een kans om met kapwissels negentiger jaren locs met nieuw frame op de baan te krijgen. Het betrof een nooit gebruikte 625 "Küblis" en een veel gebruikte 623 "Bonaduz", beiden met 3 pol motor. Bijzonder was dat de veel gebruikte 623 bijzonder goed reed. Deze blijft als reserve loc op mijn modelbaan aanwezig, maar wacht nog wel op enkele vervangende onderdelen voor een incompleet dak. De 625 kreeg het frame van de nieuwe "Spenden-Lok" 616.


Op het Bemo model van de 616 staat de "Spendenbarometer" nog laag,
Inmiddels is deze in werkelijkheid vol en kan de restauratie van de nr. 1 beginnen!

De kap van 616, met het frame van de 625, ging naar een tijdperk VI modelbaan van een modelbouwer uit mijn omgeving. De 625 "Küblis" met het nieuwe frame rijdt inmiddels op mijn baan rond. 

Met de koop van de "Spenden-Lok" heb ik ook met een klein beetje "Kohle" bijgedragen aan de restauratie van de echte stoomloc nr. 1 "Rhätia".

Een tweede kapwissel vond plaats tussen een gekochte nieuwe 627 "Reichenau-Tamins" en een oude 622 "Arosa" bij een andere modelbouwer uit mijn omgeving.


De Ge 4/4 II 622 "Arosa", nu ook met 3+1 licht.


Ook de interieur nabootsing is weer beter zichtbaar gemaakt.


In 1990 was de G3/4 1 "Rhätia" sinds een jaar weer rijvaardig en is hier in het zonnetje gezet.


Ik wens iedereen een goede zomer toe, doe voorzichtig en blijf gezond!

Jan